Hygeia
A B C Ç D Dh E Ë F G Gj H I J K L Ll M N Nj O P Q R Rr S SH T Th U V X Xh Y Z Zh

Anemia, çfarë duhet të dini?

Mungesa e konsumimit të hekurit është shkaktari më i madh i anemisë. Burimi i mirë i hekurit janë: mëlçia, mishi i viçit, buka me miell të pasitur, drithëra, vezë dhe fruta të thara. Anemia është po thuajse e zakonshme në shtatzëni, kjo për shkak se nënat shtatzëna kanë nevojë për gjak shtesë për të rritur foshnjën.

Mungesa e hekurit

Anemia për shkak të mungesës së hekurit

Kjo lloj anemie zhvillohet për shkak të mungesës së hekurit në organizëm, i cili është pjesë përbërëse e hemoglobinës, substancës e cila lidh dhe bart oksigjenin.

Qelizat e kuqe të gjakut krijohen në palcën e kockave dhe qarkullojnë në gjak. Ata kanë një jetëgjatësi prej afro katër muajsh. Për të prodhuar qelizat e kuqe, trupi ka nevojë për hekur, si edhe për vitaminë B12 dhe acid folik (një vitaminë tjetër e grupit të vitaminave B). Nëse ka mungesë të ndonjërës prej këtyre përbërësve, atëherë zhvillohet anemia.

Anemia e shkaktuar nga mungesa e hekurit është lloji më i shpeshtë i anemisë. Kjo lloj anemie është më e shprehur te femrat të cilat pinë duhan, hanë ushqim të paktë me hekur dhe kanë periudha të ashpra menstruale. Po ashtu kjo është një sëmundje që shfaqet shpesh te vegjetarianët, pasi mishi i kuq është burimi më i pasur i hekurit nga ushqimi.

Shkaktarët

Kjo lloj anemie më së shumti shkaktohet nga ushqimi i cili përmban pak hekur, veçanërisht te fëmijët. Te të rriturit te kjo lloj anemie ndikon humbja më shpejtë e gjakut se sa mund të zëvendësohet.

Foshnjat po ashtu mund të vuajë nga mungesa e hekurit, veçanërisht nëse lindin para kohe. Deponimi i hekurit zakonisht nuk kompletohet deri në fazat e fundit të shtatzënisë.

Trupi ka nevojë për më shumë hekur kur ndodhin ndarje të shumta qelizore, si në rastin shtatzënisë dhe gjatë periudhës së zhvillimit të shpejtë të fëmijërisë. Andaj, këto grupacione janë më të prira të zhvillojnë anemi.

Humbja e gjakut përmes ciklit të ashpër menstrual mund të harxhojë rezervat e hekurit, si pasojë edhe femrat rrezikojnë më shumë të preken nga anemia.

Sëmundjet të ndryshme të zorrëve si mostoleranca në luten dhe sëmundja e Crohn-it (inflamim i zorrës) mund ta reduktojë aftësinë për absorbimin e hekurit, dhe për pasojë të çojnë te ulja e numrit të qelizave të kuqe të gjakut.

Nëse shihni se nuk ka ndonjë arsye të fortë që ju të keni mungesë të hekurit në organizëm, por sërish vuani nga anemia, konsultohuni me mjekun. Edhe pse më e rrallë, disa dëmtime të tjera në zorrë si pasojë e kancerit ose polipeve (formacione gungash të vogla), dhe ulcera në stomak dhe zorrët e holla mund të shkaktojë anemi nga mungesa e hekurit. Humbja e gjakut përmes traktit digjestiv mund të jetë e lehtë sa të mos mund të vërehet vetë.

Simptomat e anemisë nga mungesa e hekurit

Nëse një person është i shëndetshëm në aspektet tjera, mund të jetë vështirë të dallohen shenjat e anemisë. Simptoma e parë është plogështia (lodhja) dhe rrahjet e shprehura të zemrës. Edhe frymëmarrjet e shkurtra dhe lëkura e zbehur janë shenja të anemisë. Nëse anemia është më e ashpër, ju mund të përjetoni anginë (dhimbje në gjoks), kokëdhmbje ose dhembje në këmbë.

Përveç këtyre simptomave të përgjithshme të anemisë, në raste të veçanta mungesa e hekurit mund të shkaktojë:

  • ndjenjë djegieje në gjuhë
  • thatësi në gojë dhe fyt
  • dhimbje në këndet e gojës
  • ndjenjë e ndryshuar e prekjes
  • thonj të brishtë, në formë të lugës me vija vertikale dhe uri e pangopur për ushqime të caktuar a
  • flokë të brishta
  • përtypje e vështirësuar.

/Mjeku.Net/